Çocuklarımızı, öğrenci ve çıraklarımızı, ekip arkadaşlarımızı, memurlarımızı ve çalışanlarımızı; sürekli motive etmek, hayırlı ve yararlı girişimlere teşvik etmek, hem üretimin artması hem onların kendilerine güven ve cesaret kazanması bakımından oldukça önemli ve yararlıdır. “Sen bu işe karışma!..”, “Başından büyük işlere kalkışma!..”, “Karşımıza, yeni sorunlar çıkarma!..”, “Sen bu işi yapamazsın!..”, “Bu görevin altından kalkamazsın!..” gibi kısıtlama ve yasaklamalar; çocuklarımızın, öğrenci ve çıraklarımızın ve çalışanlarımızın girişimcilik cesaretini körelteceği, onları ürkek ve üretemez bireylere dönüştüreceği unutulmamalıdır.
Bu yanlış ve yaralayıcı yaklaşım; Allah’ın çocuklarımıza, çıraklarımıza ve çalışanlarımıza lütfettiği kabiliyet ve kapasitelerin israf edilmesi sayılacaktır, hatta “doğal yeteneklerin imhası” ve idamıdır!
Kur’an’da Zümer Suresi: 53. ayetinde “Nefislerini israf edenler…” hitabıyla, hem kendi kabiliyetlerimizi, hem sorumluluğumuz altındakilerin yeteneklerini kısacak ve kısırlaştırılacak davranışlardan sakınmamız konusu da uyarılmaktadır. Evet, “Allah hiç kimseye gücünün yettiğinden fazlasını yüklemez” (Bakara: 286) ama, bu ayet gücümüzün son sınırına kadar da çalışmamız, araştırmamız ve girişimci olmamız gerektiğini de vurgulamaktadır.
“Ey cin ve insan toplulukları! Haydi gücünüz yeterse göklerin ve yerin (çevre) bucaklarından geçip gidiniz!.. (İşte) Bunu ancak üstün bir güç ve (teknolojik) kuvvetle yapabilirsiniz!” (Rahman Suresi: 33. ayeti), uzay çalışmalarına, gezegen ve yıldızlara çıkılma çabalarına bir nevi teşvikte bulunmaktadır. Unutmayalım ki, herkesin amacı ve çabası kadar, çıtası da yükseğe çıkarılacaktır. Evet, halkı; haklı ve hayırlı bir istikamette dönüştürüp huzura yönlendirmek isteyenler “lider” kumaşlıdır. Ama kendisini kalabalıklara beğendirmek ve onların beklentilerine göre hareket etmek isteyenler ise, lider kılıklı ayaktakımıdır!..
Bir şeyi veya bir girişimi sevdirme ve özendirme basamakları (7-T kuralı)
1- Teşvik: Motivasyon kazandırma. Girişim cesareti hazırlığı…
2- Tertip: Doğru sıralama, hedefe adım adım ulaşma, sabır ve sükûnetle çalışılması…
3- Tensip ve Terğib: Uygun bulma, münasip sayma, girişim ve gelişmeleri takip edip gerekli tavsiyelerde bulunma. Terğib ise; rağbetlendirip bir konuya ilgisini yoğunlaştırma çabası.
4- Tenkit: Doğru ve yanlış taraflarını ortaya koyma. Durum değerlendirmesi yapma basamağı.
5- Tembih: Uyarma ve hatırlatma yöntemiyle, noksanların tamamlanmasının sağlanması.
6- Teşhir: Çalışmaların olumlu sonuçlarını göz önüne çıkarma, toplumun beğenisine sunma. Üretilenleri sergileme sırası…
7- Teşmil: Hayırlı ve başarılı sonuçları yaygınlaştırma, tanınır ve yararlanılır kılma aşaması.
İnsana Motivasyon Sağlayan Unsurlar
Sakın unutma! İnişler çıkışlar olsa da, aslolan, haklı ve hayırlı bir hedef uğrunda, sürekli ileriye doğru bir yol almaktır. Ve elbette Allah’ın izniyle yol alan, menzile varacaktır!..
Motivasyon, hedeflerimize ulaşmak ve günlük yaşamımızda verimli olmak için kritik bir kavramdır. Ancak zaman zaman hepimizde motivasyon eksikliği yaşanmaktadır. Bu durum hem enerjimizi ve ilerlememizi yavaşlatmakta, hem de istediğiniz sonuçlara ulaşmanızı zorlaştırmaktadır. Peki, motivasyon artırma konusunda hangi adımlar atılmalıdır?
İşte motivasyonunuzu güçlendirecek 10 etkili yöntem şunlardır:
1- Net Hedefler Belirlemeye Bakın!
Motivasyonun temel kaynağı, nereye gitmek istediğinizi doğru saptamaktır. Net ve belirgin hedefler koymak, sizi motive eden bir yol haritası oluşturacaktır. Bu yol haritası kısa, orta ve uzun vadeli hedefler olarak ayarlanmalıdır. Büyük hedefleri küçük adımlara bölmek lazımdır. Çünkü her başarılı adım, motivasyonunuzu canlı tutacaktır.
2- Hedeflerinizi Görselleştirmeye Çalışın!..
Hayalini kurduğunuz başarıya ulaştığınızı zihninizde canlandırın. Bu görselleştirme egzersizi, motivasyonunuzu önemli ölçüde güçlendirmeye yarayacaktır. Bu, zihinsel olarak hedeflerinize daha yakın hissetmenizi sağlayacaktır. Bir vizyon panosu oluşturarak veya hedeflerinizi yazıp görünür bir yere asarak, kendinize sürekli hatırlatmanız yararlı olacaktır.
3- Küçük Başarıları da Kutlayın!
Büyük hedeflere ulaşmak zaman alabilir; bu süreçte küçük başarıları da kutlamak anlamlıdır ve Allah’a şükür anlamındadır. Her küçük adım, sizi nihai hedefinize yaklaştırır ve motivasyonunuzu canlı tutar. Rabbinize şükredip kendinize ödüller vererek veya başarılarınızı takdir ederek, devam etme gücünüzü arttırın.
4- Olumlu Düşünce ve İçsel Diyalog Şarttır!
Zihinsel olarak kendinizi motive etmek ve Allah’ın desteğine güvenmek, başarıya ulaşmanın anahtarıdır. Kendinize olumlu konuşmalar yaparak ve zor zamanlarda bile pozitif düşünmeye yoğunlaşarak motivasyonunuzu arttırın. “Yapabilirim” ve “Başaracağım” gibi içsel diyaloglar, beyninizi olumlu yönde eğitmenizi sağlar. Bu tür olumlu içsel diyaloglar, motivasyon artırma sürecinde en etkili araçlarınızdan sayılır.
5- Kendinize İlham Veren Bir Ortam Ayarlayın!..
Çevreniz, motivasyon seviyenizi doğrudan etkileyen bir fırsattır. İlham verici bir çalışma alanı oluşturmak, daha enerjik ve motive olmanıza yardımcı olacaktır. Düzenli bir masa, rahat bir sandalye ve motive edici notlar veya görseller ile çevrenizi destekleyici hale sokmalısınız!
6- Düzenli Egzersiz Yapın!
Fikri ve fiziksel aktivite, sadece bedeninizi değil zihninizi de güçlü kılacaktır. Düzenli egzersiz yapmak, vücudunuzda endorfin salgılayarak daha enerjik ve motive hissetmenizi sağlayacaktır. Aynı zamanda stres seviyenizi düşürerek, daha net düşünmenize ve hedeflerinize odaklanmanıza yardımcı olacaktır.
7- Başarı Hikâyeleri Dinleyin veya Okumaya Vakit Ayırın…
Başarıya ulaşmış insanların hikâyeleri size ilham kaynağıdır. Başkalarının zorlukları nasıl aştığını görmek ise inancınızı güçlü kılacaktır. Bu ilham için harika kaynaklar vardır. Örneğin kitap okuyun, belgesel izleyin ve özellikle peygamberlerin, büyük şahsiyetlerin ve kahraman kişilerin hayatını araştırın!..